Na bankieren, tv kijken, winkelen, radio luisteren, belasting aangifte doen en door middel van dit weblog huiswerk inleveren, kan je nu ook de mooiste boeken lezen via het scherm van je pc. Hoe kan dit?, is de vraag. Het antwoord is Google Libary. Een andere vraag is of we blij moeten zijn met de zoveelste digitalisering. Schieten we hier nou echt wat mee op of krijgen we onderhand vierkante ogen van het bij alles wat je doet naar een scherm staren?
Uitgevers en bibliotheken schreeuwden een jaar geleden moord en brand toen Google haar boekenzoeker onder de naam Google Print begon. Google maakte bekend oude boeken uit bibliotheken te zullen inscannen zonder eerst toestemming te vragen aan de uitgevers. Net zoals Google ook tijdelijke kopietjes maakt van ontzettend veel webpagina’s. De boeken in Google Print zouden dan volledig doorzoekbaar zijn, maar niet helemaal online te lezen. De boekenwereld was meteen in rep en roer. Waar haalde Google het lef vandaan hun boeken zomaar op internet te zetten?
Google Book Search bestaat uit twee afzonderlijke projecten. Het Library-project en het Publisher-project. Bij het Libary-project scant Google boeken van bibliotheken in, met name werken uit het publieke domein. Ook wordt het hele boek getoond als er geen auteursrecht meer op rust. Dit is vooral het geval bij hele oude boeken. Er staan geen advertenties bij de boekenpagina’s. Dit is niet zo bij het Publisher-project. Hierbij scant Google boeken in voor uitgevers die een samenwerking met Google Book Search zijn aangegaan. In het Publisher-gedeelte kan een uitgever bepalen of hij wil verdienen aan advertenties bij de boekenpagina’s. Voor de uitgevers toont Google links naar de eigen sites of die van webwinkels waar het boek online is te bestellen. Op de boeken zit een beveiliging. Je kan niets opslaan van wat je ziet, je kan zelfs niets uitprinten Probeer je dit toch, dan is de pagina wit. Natuurlijk kun je wel een screenshot maken, maar dan moet je er toch meerdere per bladzijde maken, omdat je moet scrollen. In Engeland en Amerika is het al mogelijk om bij Google Book Search te zien welke boekwinkels bij je in de buurt het boek hebben. Dat is mogelijk door een koppeling van Google Local. Postcodes van gebruikers worden dan gekoppeld aan Google Book Search. Hier zie je een kaart met boekwinkels bij je in de buurt te zien.
Tot nu toe vind ik het nog niet echt indrukwekkend. Wat ik me wel afvraag is hoe het nou met dat auteursrecht zit. Gelukkig geef ik graag antwoord op mijn eigen vraag. Als er een auteur protesteert tegen de online uitgave, kan hij of zij dit aangeven bij de uitgeverij. Dan kan het document volgens Google binnen 48 uur verwijderd worden. Google mag ook veel dingen zonder enige vorm van toestemming publiceren. Dit wordt bij sommige boeken juridisch toegestaan als (en nou komt het!!) die doorgifte in een netwerk tussen derden door een tussenpersoon mogelijk wordt gemaakt of rechtmatig gebruik van een werk mogelijk wordt gemaakt terwijl die tijdelijke reproductiehandelingen geen zelfstandige economische betekenis bezitten (dus dat!!). Dit geldt natuurlijk niet voor het blijvend publiceren zoals Google doet. Hiervoor blijft altijd toestemming vereist van de uitgever, die op zijn beurt soms toestemming moet krijgen van de schrijver.
Natuurlijk hebben over de hele situatie, net zoals ik, heel veel mensen een mening. Die meningen lopen nog wel eens wat uiteen. Friso Visser is manager van Bibliotheek.nl bij de Vereniging van Openbare Bibliotheken. Visser ziet het niet gebeuren dat Google een redelijk compleet en actueel boekenaanbod zal kunnen realiseren. “Bibliotheken zijn daar gezamenlijk veel beter toe in staat. Zeker gezien de houding van uitgeverijen lijkt me de rol van bibliotheken om een actueel én minder actueel aanbod te bieden belangrijk. Het lijkt me evident dat verschraling van het aanbod een bedreiging vormt voor het totaal. Google biedt ook particulieren de mogelijkheid te ‘publiceren’. Dat komt de overzichtelijkheid niet ten goede. Dat zou wel eens een groot probleem kunnen worden.”
Nou zijn er dus al heel wat vragen gesteld over het hele Google Library gebeuren. Volgens mij wordt het tijd om nu maar eens iemand van Google aan het woord te laten om wat dingen op te helderen. Jens Redmer is de strategic partner manager voor Google Book Search Europe. Volgens hem valt het allemaal wel mee met de heisa en is het juist een positieve ontwikkeling voor de boekenwereld. Dit had hij allemaal te vertellen. “We doen dit niet om er rechtstreeks geld aan te verdienen, we doen dit om onze zoekresultaten beter te maken. Dat verbetert de gebruikerservaring van internetters die op Google zoeken en daar verdienen we uiteindelijk aan.” Over het auteursrecht zei hij het volgende: “Als we boeken waarop auteursrecht rust hebben ingescand en waarvoor we geen toestemming hebben, tonen we slechts drie kleine stukjes. En van boeken die we van uitgevers mogen aanbieden is standaard slechts twintig procent van de pagina’s opvraagbaar en sowieso maar vier bladzijdes achter elkaar.” Volgens Jens blijft Google Book Search altijd gratis voor uitgevers. “We kunnen niet over twee jaar ineens geld aan uitgevers gaan vragen, want dan zal een aantal afhaken en dan moet je die boeken weer van het net afhalen. Wij hebben voor dit soort strategische programma’s die de kwaliteit van Google kunnen verbeteren veel geld. We zitten in een riante positie. We hoeven aan boeken zelf geen geld te verdienen.”
Volgens mij komt het erop neer dat je recente boeken amper fatsoenlijk kan lezen. Van boeken zonder recht zijn er maar 4 pagina’s en zelfs als Google de rechten heeft, is maar 20% opvraagbaar. Dat is nog steeds niet echt indrukwekkend. Veel echte boekenlezers houden van volle boekenkasten en papier met een harde kaft erom heen. Die gaan echt niet achter een beeldscherm een mooi boek zitten lezen. Lezen is een moment van rust. Iets wat je doet voor het slapen gaan of op zondagmiddag in je badjas. Ik denk niet dat Google Libary een effect zal hebben op de toekomst van de boekenwereld, simpelweg omdat ik denk dat het geen succes wordt. Boeken zijn van papier en bestaan niet uit pixels op een beeldscherm. De belangrijkste vraag blijf ik die over digitalisering vinden. Ik ben het in ieder geval een beetje zat, ik heb vierkante ogen.
http://www.netkwesties.nl/editie141/artikel1.html
http://www.edusite.nl/edusite/kortnieuws/15812
http://www.webwereld.nl/articles/37918/google-opnieuw-aangeklaagd-vanwege-library.html
